Kentsel Dönüşüm Danışmanlığı

2025'te ruhsat verilen daire sayısının Türkiye toplamındaki payı %5,8; iskân payı ise %3,5. Hatay'ın Türkiye nüfusundaki payı ise %1,8. Yani yapı ruhsatında Hatay'ın payı, nüfus payının yaklaşık 3,2 katıdır: inşaat faaliyeti nüfusa göre orantısız derecede yoğun.

2024–2025'te ruhsat verilen 103.661 daireye karşılık 32.933 daireye iskân verilmiş; ruhsat, iskânın yaklaşık 3,1 katı. Bu, ruhsatlı konutların önemli bölümünün 2025 sonunda henüz iskân almadığını, yani yapım aşamasında olabileceğini düşündürür. İki akım verisi birebir stok farkı değildir (ruhsat–iskân arası yıllar sürebilir, bazı ruhsatlar yenilenir ya da iptal olur); bu nedenle bulgu kesin bir stok hesabı değil, yön göstergesidir.

Yatırımcı için anlam: iskân alan dairelerin önümüzdeki yıllarda piyasaya girmesi, özellikle ilk el satış ve kiralama arzını etkileyebilir. Alım kararında projenin ruhsat ve iskân durumu ile inşaat aşaması resmi kayıtlardan ayrıca doğrulanmalıdır.

Hatay, bölgede inşa edilen bağımsız bölümlerin yaklaşık üçte birini (%33,8) barındırıyor; bu, kayıtlı nüfus (1.577.531) başına yaklaşık 9,7 bağımsız bölüm demek. Kıyas için TÜİK'in yapı kullanma izni istatistiğinde Hatay için 2024–2025 toplamı 32.933 daire; iki rakam aynı ölçüyü kullanmadığı ve TÜİK'in kapsamı 2025 II. çeyrekten itibaren genişlediği için birbirine oranlanmamalı, TÜİK verisinin bu teslimatların ne kadarını içerdiği de kaynaklardan anlaşılmıyor.

Yatırımcı için anlam: bu birimler hak sahiplerine teslim edilmek üzere üretildi; yani yeni yapılan stokun önemli bir bölümü olağan alım-satım piyasasına doğrudan girmiyor (yorum). Teslim edilen konutların ileride satılması ve kiralanması ile ilgili şartlar ilgili mevzuattan ve tapu kayıtlarından ayrıca doğrulanmalı; bu rakamlar fiyat ya da kira üzerindeki etkiyi göstermez.

Kayıtlar, deprem sonrası toparlanmanın iki farklı hızda ilerlediğini gösteriyor: küçük esnaf üretimi için ortak tesis kurulup devre hazır hâle gelirken (elektrik bağlantısı bekleniyor), enkaz geri dönüşümü henüz ihale öncesi aşamada. Enkaz işleme, yıkıntı atığı geri dönüşüm tesisi yatırımı için kamu tarafının süreci başlattığını gösterir; ancak enkaz hacmi, tesis kapasitesi ve gelir modeli (kabul ücreti, ikincil ürün satışı) bu kaynakta yok (yorum). Mobilya destek programının uygulanamaması ise sektörde hazır bir destek kanalına güvenmemek gerektiğini düşündürür.