Deprem Sonrası Yatırım Fırsatları

İki yıllık artış toplam 32.891 kişidir (%2,13). Bu, 2023'teki düşüşün ardından nüfusun yeniden yükselmeye başladığını gösterir. Ancak yoğunluk 2022'de 289 iken 2023'te 265'e inmişti ve 2025 nüfusu 2023'ün yalnızca %2,1 üzerinde; yani kayıtlı nüfus deprem öncesi düzeye henüz dönmemiş görünüyor (bu son cümle veriden yapılan bir çıkarımdır).

Yaş yapısı Türkiye ortalamasından daha genç: 0–14 yaş payı %25,62 (Türkiye %21,4), 65 yaş ve üstü payı %8,47 (Türkiye %10,2). Bu tablo, orta vadede hane oluşumu ile eğitim ve sağlık hizmeti talebi açısından bir işaret verir; yaş verisi 2023 tarihlidir, dolayısıyla deprem sonrası göç hareketlerini tam yansıtmayabilir.

Yatırımcı için anlam: nüfus toparlanması konut, ticaret ve hizmet talebinin zeminini oluşturur; fakat artış ilçeler arasında eşit değildir. Karar verirken il ortalamasından çok hedef ilçenin verisine bakmak gerekir.

2025'te ruhsat verilen daire sayısının Türkiye toplamındaki payı %5,8; iskân payı ise %3,5. Hatay'ın Türkiye nüfusundaki payı ise %1,8. Yani yapı ruhsatında Hatay'ın payı, nüfus payının yaklaşık 3,2 katıdır: inşaat faaliyeti nüfusa göre orantısız derecede yoğun.

2024–2025'te ruhsat verilen 103.661 daireye karşılık 32.933 daireye iskân verilmiş; ruhsat, iskânın yaklaşık 3,1 katı. Bu, ruhsatlı konutların önemli bölümünün 2025 sonunda henüz iskân almadığını, yani yapım aşamasında olabileceğini düşündürür. İki akım verisi birebir stok farkı değildir (ruhsat–iskân arası yıllar sürebilir, bazı ruhsatlar yenilenir ya da iptal olur); bu nedenle bulgu kesin bir stok hesabı değil, yön göstergesidir.

Yatırımcı için anlam: iskân alan dairelerin önümüzdeki yıllarda piyasaya girmesi, özellikle ilk el satış ve kiralama arzını etkileyebilir. Alım kararında projenin ruhsat ve iskân durumu ile inşaat aşaması resmi kayıtlardan ayrıca doğrulanmalıdır.

Hatay, bölgede inşa edilen bağımsız bölümlerin yaklaşık üçte birini (%33,8) barındırıyor; bu, kayıtlı nüfus (1.577.531) başına yaklaşık 9,7 bağımsız bölüm demek. Kıyas için TÜİK'in yapı kullanma izni istatistiğinde Hatay için 2024–2025 toplamı 32.933 daire; iki rakam aynı ölçüyü kullanmadığı ve TÜİK'in kapsamı 2025 II. çeyrekten itibaren genişlediği için birbirine oranlanmamalı, TÜİK verisinin bu teslimatların ne kadarını içerdiği de kaynaklardan anlaşılmıyor.

Yatırımcı için anlam: bu birimler hak sahiplerine teslim edilmek üzere üretildi; yani yeni yapılan stokun önemli bir bölümü olağan alım-satım piyasasına doğrudan girmiyor (yorum). Teslim edilen konutların ileride satılması ve kiralanması ile ilgili şartlar ilgili mevzuattan ve tapu kayıtlarından ayrıca doğrulanmalı; bu rakamlar fiyat ya da kira üzerindeki etkiyi göstermez.

Bedelin yaklaşık yarısı ulaştırmada (%50,0), ikinci büyük pay tarımda (%28,5; ağırlıklı olarak baraj-sulama ve taşkın koruma). Sağlık %6,9, eğitim %1,3, enerji %0,3. 2026 ödeneği, toplam bedelin %11,2 oranında; yani çoğu proje çok yıllı ve tamamlanması 2027–2030 arasına yayılıyor.

Yatırımcı için anlam: kamu programı, özel sektör yatırımlarının erişim ve altyapı zeminini gösterir. Ulaşım ağırlığı lojistik ve ticaret, sulama ve baraj yatırımları tarımsal üretim ve işleme, hastane ve üniversite projeleri ise sağlık, eğitim ve konut talebi açısından izlenmesi gereken başlıklardır. Bir projenin programda yer alması tamamlanma tarihini garanti etmez.

TR63 bölgesinin konut fiyat artışı (%22,1) Türkiye ortalamasının 0,9 puan altında ve 20 bölge arasında ortada (en düşük %13,0, en yüksek %27,0). Yani Hatay çevresinde fiyatlar İstanbul (%26,3) gibi metropollerin gerisinde artıyor. Kira endeksindeki artış (%26,4) ise fiyat endeksindeki artıştan 4,3 puan yüksek; bu, kira/fiyat oranının yükseldiğine işaret edebilir (yorum, çünkü endeksler seviyeyi değil değişimi gösterir).

Türkiye genelinde fiyat artışı reel olarak %6,5 azalışa karşılık geliyor: nominal artış enflasyonun altında kaldı. TR63 için bölgesel reel değişim bültende verilmiyor; ancak nominal artışın (%22,1) ulusal artıştan düşük olması, bölgede reel kaybın da daha büyük olabileceğini düşündürür (yorum). Yatırımcı için anlam: konutu değer koruma aracı olarak gören bir yatırım kurgusunda bu göstergeye ve kira getirisine birlikte bakılmalı; tek başına nominal artış getiri kanıtı değildir.

Kayıtlar, deprem sonrası toparlanmanın iki farklı hızda ilerlediğini gösteriyor: küçük esnaf üretimi için ortak tesis kurulup devre hazır hâle gelirken (elektrik bağlantısı bekleniyor), enkaz geri dönüşümü henüz ihale öncesi aşamada. Enkaz işleme, yıkıntı atığı geri dönüşüm tesisi yatırımı için kamu tarafının süreci başlattığını gösterir; ancak enkaz hacmi, tesis kapasitesi ve gelir modeli (kabul ücreti, ikincil ürün satışı) bu kaynakta yok (yorum). Mobilya destek programının uygulanamaması ise sektörde hazır bir destek kanalına güvenmemek gerektiğini düşündürür.