Lojistik ve Ticaret Yatırımları

İskenderun Bölge Liman Başkanlığı, Türkiye'de elleçlenen yükün %12,8 kadarını üstleniyor ve yalnızca Aliağa ile Kocaeli'nin gerisinde. Bu hacim, Hatay'ın deprem sonrası dönemde bile ülkenin başlıca yük kapılarından biri olduğunu gösterir. Hatay'ın ihracatı ise 2023'te %11,7 düşerek 5.170 milyon dolara indi; Eylül 2025'te aylık ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre +%11,9 arttı. Tek aylık veri yıllık toparlanmayı kanıtlamaz; yıllık 2024–2025 rakamları bu derlemede yoktur.

Yatırımcı için anlam: liman ve ihracat hacmi, depolama, gümrüklü saha, lojistik merkezi ve ihracata dönük üretim yatırımlarında talebin ölçeğini gösteren en somut resmî göstergelerdir. Ancak liman tonajının ne kadarının Hatay'da üretilen veya Hatay'a giden yük olduğu (transit paylı) veriden ayrıştırılamaz; yatırım öncesi yük türü ve ülke bazlı dağılım ayrıca sorgulanmalıdır.

2026'nın ilk sekiz ayındaki yolcu sayısı, 2025'in tamamının %144 kadarı; yani havalimanı bir yıldan kısa sürede bir önceki yılın toplamını aştı. Dış hat yolcusu 2025 Ağustos sonunda sıfırken Eylül sonunda 5.245, yıl sonunda 28.314 oldu; 2026'da ise ilk sekiz ayda 95.868. Ayrıca Temmuz ve Ağustos 2025 kümülatif değerleri aynı (216.390): Ağustos 2025'te kayıtlı yolcu yok. Bunun nedeni DHMİ tablosunda belirtilmiyor; programda pist ve apron onarım kalemleri (16 milyar TL, 2023–2026) yer alıyor, ancak iki bilgi arasında nedensellik kurulmamıştır.

Yük kalemi (5.082,7 ton) bagaj, kargo ve postayı birlikte içerir; 2025'te bunun yalnızca 48,7 tonu kargo (%1,0). Yani havalimanı bugün yolcu ağırlıklı bir tesis; hava kargosu yatırımı (soğuk zincir, e-ticaret dağıtımı) için mevcut hacim çok düşük ve talep bu veriden çıkarılamaz.

Yatırımcı için anlam: yolcu sayısındaki hızlı toparlanma, otel, restoran, araç kiralama ve transfer gibi turizm ve iş seyahati hizmetlerinde talebin yeniden kurulduğuna işaret eder (yorum). Ancak yolcunun turist mi, iş seyahati mi, ziyaretçi mi olduğu ve kaç gece konakladığı veride yok; konaklama yatırımı için ayrı bir talep çalışması gerekir.

İki büyük karayolu-demiryolu projesi (Dörtyol–Hassa 91,2 milyar TL, İskenderun–Topboğazı 33,6 milyar TL) programdaki ulaştırma bedelinin yarısından fazlasını oluşturuyor. Dörtyol–Hassa hattı kıyı kesimi ile iç kesimdeki Hassa'yı, İskenderun–Topboğazı hattı ise İskenderun ile Antakya yönünü bağlıyor. Bunların 2026 ödenekleri 2,0 milyar TL ve 4,5 milyar TL; bitiş yılları 2029 olarak öngörülüyor.

Hatay–Osmaniye hızlı tren projesinin 2026 ödeneği programda yalnızca 1.000 TL olarak görünüyor; bu, projenin listeye girdiğini ancak nakdi kaynağın henüz sembolik düzeyde olduğunu gösterir (yorum). Havalimanında ise PAT onarımının 16 milyar TL'lik bedelinin 14 milyar TL'si 2025 sonuna kadar harcanmış görünüyor. Bu iki tablo, lojistik kararlarında “kesinleşmiş/ilerlemiş” ve “planlanan” altyapıyı ayırmak gerektiğini gösteriyor.

Yatırımcı için anlam: depo, gümrük, soğuk zincir ve dağıtım yatırımlarında erişim koşulları 2027–2029 arasında değişecek. Bugünkü yatırım kararı, mevcut yollara göre verilmeli; yeni bağlantılar potansiyel fayda olarak ayrıca modellenmeli.